pl en es de
zaloguj się   |    zarejestruj się   |    mapa strony   |
 


Skype

+48 875683286
e-mail

 

RSS
Gościniec Drumlin

Klimatyczne miasta i miasteczka Polski Wschodniej

Piękny  Wschód - współczesne Kresy  Rzeczpospolitej - wciąż zachwyca klimatami wielokulturowego pogranicza, gdzie cerkwie i synagogi przypominają nam koegzystencję z mniejszościami narodowymi.

 


Tykocin Supraśl Białowieża • Drohiczyn • Kazimierz Dolny • Nałęczów Zamość • Łańcut • Leżajsk


  

 

TYKOCIN

 

  

Tykocin - miasto królewskie w przeszłości wielokrotnie odwiedzane przez królów i książąt polskich. Książę mazowiecki Janusz I Starszy nadał prawa miejskie w 1425 roku. Po śmierci księcia Janusza miasto przeszło na własność możnowładcy litewskiego Gasztołda.

Król Jan Kazimierz za zasługi w wojnie ze Szwedami nadał Tykocin i starostwo hetmanowi Stefanowi Czarnieckiemu. Pomnik hetmana stoi do dzisiaj na Dużym Rynku naprzeciwko barokowego kościoła Świetej Trójcy.

Mnogość zabytków, najstarszy zespół urbanistyczny historycznego Podlasia z zachowanym układem charakterystycznym dla miasteczka żydowskiego staje się atrakcją turystyczną również dla gości zagranicznych. Odwiedź muzeum w Synagodze Dużej

 

Ciekawostki

Tykocin po bezpotomnej śmierci Gasztołda męża Barbary Radziwiłłówny późniejszej żony króla Zygmunta II Augusta przejął Zygmunt I Stary.

Król August II ustanowił w Tykocinie Order Orła Białego.

Jeden z największych przedwojennych ośrodków. Mieściła się tutaj druga co do wielkości (po krakowskiej) gmina żydowska w Polsce.

przeczytaj artykuł "Na szlaku wielokulturowego pogranicza" >>

  

SUPRAŚL

  

W 1501 roku na uroczysku Suchy Grąd powstał przeniesiony z Gródka prawosławny monaster, którego  fundatorem był wojewoda nowogródzki Aleksander Chodkiewicz. Przez cały XVI wiek przybywały nowe zabudowania. Na dziedzińcu klasztoru Bazylianów stanęła  gotycka cerkiew Zwiastowania Pańskiego.

Z czasem monaster staje się ważnym  religijnym i kulturalnym ośrodkiem wokół którego formuje się osada.

W pierwszej połowie XIX wieku Supraśl otrzymał prawa miejskie i zaczęły powstawać pierwsze manufaktury sukiennicze oraz warsztaty tkackie, produkujące na rynek rosyjski. Dzisiaj Supraśl jest sennym miasteczkiem pogranicza z przewagą drewnianej zabudowy w samym sercu Puszczy Knyszyńskiej. Będąc przejazdem warto zwiedzić Muzeum Ikon.

 

Ciekawostki

Legenda głosi, że Bazylianie zwodowali tratwę z krzyżem i puścili ją z nurtem rzeki.  Tam, gdzie tratwa dobiła do brzegu zakonnicy postawili cerkiew. Prawda jest bardziej prozaiczna.

W pierwszej połowie XIX wieku po wprowadzeniu cła przez administrację carską na towary z Królestwa Polskiego Supraśl stał się dużym ośrodkiem włókienniczym. W krótkim czasie powstało siedem manufaktur tkackich.

  

BIAŁOWIEŻA

  

Białowieża duża wieś o charakterze małomiasteczkowym w sercu Puszczy Białowieskiej. Swoje istnienie zawdzięcza żubrom, ostatniej pierwotnej knieji w Europie i władcom tej ziemi.

Litewscy książęta, polscy królowie i rosyjscy carowie nade wszystko przedkładali polowania w przepastnych ostępach. Dla ochrony zwierzyny osiedlali osaczników.

Budowano drewniane dwory i pałace myśliwskie. Pierwszy dla Zygmunta Augusta; kolejne dla dynastii Wazów, Augusta III Sasa i Stanisława Augusta Poniatowskiego. Pod koniec XIX wieku wybudowano dla cara Aleksandra III murowany pałac myśliwski i ceglaną cerkiew św. Mikołaja Cudotwórcy z unikatowym w skali kraju majolikowym ikonostasem. Zobacz stronę "Puszczańskie Dęby" .

 

Ciekawostki

Podczas wizyty Nikity Chruszczowa w Białowieży spłonął XIX - wieczny Dworek Myśliwski. ZłośliwI twierdzą, że mógł być uratowany, ale akcja strażaków była nieudolna z uwagi na przepisy i procedury protokołu dyplomatycznego.

W Białowieży mieszka najwyższy odsetek  osób z wyższym wykształceniem,  w tym 8 naukowców z tytułem profesora belwederskiego.

  

DROHICZYN

  

Dawna historyczna stolica Podlasia posadowiona w zakolu Bugu w swojej długiej historii nie miała łatwego żywota. Zarazy, wojny, pożary i najazdy sąsiadów dziesiątkowały mieszkańców.

Największy rozwój miasta przypadł na pierwszą połowę XVII wieku, przerwany potopem szwedzkim. W czasach świetności Drohiczyn miał największą ilość budowli sakralnych na jednego mieszkańca.

Do dzisiaj zachowały się barokowe kościoły Wniebowzięcia NMP, Trójcy Świętej i dawne kolegium jezuickie oraz górujący na skarpie nadbużańskiej klasztor Benedyktynek  z kościołem wzniesionym w latach 1734 - 1738 według projektu Jakuba Fontany. Ocalała też jedyna z pięciu cerkiew św. Mikołaja Cudotwórcy. Więcej o Drohiczynie.

 

Ciekawostki

Miasto urzekło wielu Napoleona i Żeromskiego. Miłosz dopatrywał sie w nim kresowego raju utraconego a Hass kręcił "Sanatorium pod klepsydrą". Zbigniewa Kuźnickiego zauroczył Bug i tu nakręcił "Nad Niemnem"

W latach 1237 - 1241 opiekę nad grodem sprawował jedyny polski zakon Zgromadzenia Rycerzy Chrystusa sprowadzony przez księcia Konrada Mazowieckiego do obrony Podlasia przed Prusami i Litwinami. Nie wywiązał się z tego zadania. Uległ Tatarom.

  

KAZIMIERZ DOLNY

  

Perła Renesansu, klimatyczne miasteczko na szlaku spichlerzy nad Wisłą. Prawa miejskie otrzymało w 1406 roku i dzięki przywilejom królewskim handlu zbożem rosło w dostatek.

Renesansowe kamienice Przybyłów i Celejów nie mają równych sobie. Bogate attyki i płaskorzeźby na fasadach zachwycają do dzisiaj liczne rzesze turystów. Prosperita miasta skończyła się po szwedzkim potopie. Kazimierz Dolny ponownie staje się modny w okresie międzywojennym i do dzisiaj jego sława nie gaśnie za sprawą malarzy i literatów.

Romantyczne ruiny zamku na wzgórzu, odbudowana po pożarze renesansowa fara św. Jana Chrzciciela i św. Bartłomieja oraz wyjątkowe spichlerze wyglądem przypominające wieże obronne z loggiami i ozdobnymi szczytami chętnie są odwiedzane przez turystów.

 

Ciekawostki

W najlepszym okresie w Kazimierzu Dolnym było ponad sześćdziesiąt spichlerzy. Do naszych czasów przetrwało jedenaście z czego dwa jako "trwała ruina".

Najpiękniejsza attyka w Polsce jest na kamienicy celejowskiej a oryginalne płaskorzeżby na fasadach renesansowych budynków są wynikiem wykorzystania miejscowego materiału budowlanego, który łatwo podlegał obróbce.

Ten kto tu się przeprowadza jest bądź wkrótce zostanie artystą.

  

 

NAŁĘCZÓW

 

  

Miasto-ogród wokół którego wszystko się toczy. Na zakupionym w połowie XVIII wieku terenie Stanisław Małachowski założył park, który stał się centrum dzisiejszego uzdrowiska, powstałego w 1878 roku dzięki staraniom trzech lekarzy sybiraków.

W parku jest większość zabytkowych obiektów uzdrowiskowych: Stare Łazienki, Pawilon Angielski, Domek Grecki i Gotycki oraz pałac Małachowskich z XVIII wieku. Spacer po parku warto zakończyć w kawiarni Jaśminowej.

Nałęczów znany jest również z willowej zabudowy w stylu szwajcarskim,  włoskim i zakopiańskim. Niektóre wille pamietają  początki uzdrowiska - inne czasy Zofii Nałkowskiej i Stanisława Witkiewicza. Kuracjuszami byli m. in. Michał Elwiro Andriolli i Ewa Szelburg-Zarembina.

 

Ciekawostki

Stanisław Małachowski po zakupie włości nazwał od herbu rodowego Nałęcz całą posiadłość Nałęczowem.

Źródełko w parku zdrojowym ma cudowne właściwości, kto się z niego napije, szybko sie zakocha.

Stałymi bywalcami uzdrowiska byli Bolesław Prus, Stefan Żeromski, Henryk Sienkiewicz a ostatnio Agnieszka Osiecka.

  

ZAMOŚĆ

  

Miasto idealne stworzone od podstaw z woli i funduszy kanclerza i hetmana wielkiego koronnego Jana Zamojskiego i  geniuszu włoskiego architekta Bernarda Morando. 

Niepowtarzalna okazja wybudowania doskonałego urbanistycznie i stylistycznie tworu, podziwianego do dzisiaj przez architektów na całym świecie.

Zamość najbardziej włoskie miasto poza granicami Italii, wybudowany w epoce renesansu z zachowaniem jednego stylu architektonicznego stał się niedoścignionym wzorcem - urodą jak twierdzą niektórzy - przewyższa nawet Padwę. Morando zaprojektował tylko dwie kamienice; dla siebie i Tellaniego, które były wzorcem dla kolejnych budowli projektowanych przez innych architektów. Zobacz panoramę Zamościa.

 

Ciekawostki

Hejnał z wieży zamojskiego ratusza rozbrzmiewa tylko w trzy strony świata z pominięciem kierunku na Kraków z uwagi na rywalizację i niechęć hetmana do miasta królewskiego.

Szwedzki stół - jak głosi tradycja - pierwszy raz wystawił Jan II Zamojski podczas oblężenia Zamościa przez Szwedów w czasie potopu dla upokorzenia oblegających wojsk wroga.

W Zamościu namalowano obraz wpisany do rekordów Guinnessa.

  

 

ŁAŃCUT

 

  

Sława Łańcuta rozpoczyna się na początku pierwszej połowy XVII wieku, gdy okoliczne dobra przeszły w ręce zamożnego magnackiego rodu Lubomirskich. Następuje rozbudowa pałacu, który staje się główną rezydencją, otoczoną fortyfikacjami.

Dwieście lat później powstaje ordynacja Potockich, spadkobierców fortuny po babce Izabelli Lubomirskiej z Czartoryskich. W mieście wzniesiono wiele gmachów użyteczności publicznej, cukrownię, fabrykę likierów czy browar.

Warto pospacerować po urokliwych uliczkach najstarszej części Łańcuta, wstąpić do  Fary i popatrzeć na słynący cudami obraz  Matki Bożej Szkaplerznej, zwiedzić dawny kościół i klasztor Dominikanów czy barokową synagogę z autentyczną bimą, w której mieści się muzeum judaików. Najważniejszy jest jednak pałac, w którym mieści się muzeum.

 

Ciekawostki

W Łańcucie w dawnym klasycystycznym dworku, który w przeszłości  był siedzibą komisariatu dóbr łańcuckich mieści się jedyne w Polsce Muzeum Gorzelnictwa

Synagoga dwukrotnie była ratowana od unicestwienia. Pierwszy raz dzięki szybkiej interwencji ordynata u hitlerowców. Drugi raz dzięki ultimatum Władysława Balickiego postawionego radnym miejskim.

  

 

LEŻAJSK

 

  

 

Dawno minęły czasy kiedy w Leżajsku rytm życia odmierzały żydowskie jarmarki i katolickie odpusty.W mieście trzech wyznań słychać było mowę w językach: polskim, ukrainskim i jidysz.

Wszystko zmieniła druga wojna światowa. Dzisiaj nie ma już w mieście Żydów i nie słychać mowy ukrainskiej. Pozostały tylko nieme świadectwa dawnej świetności galicyjskiego miasteczka.

Raz w roku odżywają klimaty z przeszłości. W lutym każdego roku Leżajsk wypełnia się tysiącami chasydów z całego świata pielgrzymujących do grobu cadyka Elimelecha. Wszędzie rozbrzmiewa muzyka klezmerska, modły, taniec i śpiew. W nocy wszystko wraca do normy. Chasydzi odjeżdżają i tylko browar oraz letnie koncerty organowe przypominają dawne czasy. Zobacz wirtualny spacer po Bazylice Zwiastowania Najświętszej Maryi Panny w Leżajsku.

 

 

Ciekawostki

W XV wieku król Zygmunt Stary ze względu na niebezpieczne położenie Leżajska zmienił jego lokalizację.

W czasie Wiosny Ludów na krótko powstaje Wolne Królewskie Miasto Leżajsk.

Postać cadyka obrosła legendą, kiedy już za życia miał cudowną zdolność uzdrawiania nieuleczalnych i dar kontaktu z Bogiem. Składane na grobie rabina kartki z prośbami dają gwarancję  wysłuchania przez Jahwe.

 do góry >>

 

Strona główna
WWW.Augustyn